Het ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP)
Het ruimtelijk uitvoeringsplan is sinds 2000 het instrument waarmee de overheid de bestemming van gronden vastlegt. Het verving het bijzonder plan van aanleg. Waar een RUP ligt, bepaalt dat plan de bestemming en niet langer het gewestplan.
Drie niveaus
Een RUP kan van drie overheden komen. Een gewestelijk RUP wordt gemaakt door de Vlaamse overheid en gaat over zaken van gewestelijk belang, zoals de afbakening van een zeehavengebied of van een stedelijk gebied. Een provinciaal RUP komt van de provincie. Een gemeentelijk RUP komt van de gemeenteraad en is veruit het meest voorkomende type.
Een plan van een hoger niveau gaat in beginsel voor. Een gemeente mag met haar RUP niet ingaan tegen wat een gewestelijk RUP voor hetzelfde gebied heeft bepaald.
Wanneer geldt een RUP echt?
Een RUP doorloopt een vaste procedure. Eerst is er een startnota en een scopingnota, dan een voorlopige vaststelling, een openbaar onderzoek, en pas daarna de definitieve vaststelling. Na de definitieve vaststelling volgt de publicatie in het Belgisch Staatsblad, en veertien dagen later treedt het plan in werking.
Een plan dat pas voorlopig is vastgesteld, is dus nog niet bindend. Het zegt wel iets over waar het naartoe gaat, en dat kan belangrijk zijn als je overweegt te kopen. Wij tonen zulke plannen apart, onder het kopje in procedure, zodat je het verschil meteen ziet.
Wat er kan misgaan met een plan
Een vastgesteld RUP kan bij de Raad van State worden aangevochten. Wordt het geschorst of vernietigd, dan verdwijnt de bestemming die het plan invoerde, en herleeft het plan dat eronder lag. Een bestuur kan een plan ook zelf intrekken.
De overheid legt dat vast als een aparte fase, het natraject. Dat is geen randgeval: bijna een kwart van de gewestelijke RUP-vlakken in Vlaanderen draagt zo'n status. Wie daar niet op let, leest een vernietigd plan als de geldende bestemming.
Waar de voorschriften staan
Het kaartbeeld van een RUP is maar de helft van het plan. De andere helft zijn de stedenbouwkundige voorschriften: de tekst die per zone zegt wat is toegelaten. Die tekst is bindend en staat als document bij het plan.
Bij elk plan op deze site staat een link naar de fiche in het DSI-loket van de Vlaamse overheid. Daar vind je de voorschriften, het plan zelf en de bijhorende besluiten.